काठमाडौं । ‘बफेलो फार्मिङः द गेम चेन्जर’ भन्ने नाराका साथ नेपालबाट छिमेकी मुलुक चीनमा प्रशोधित राँगा भैंसीको मासु निर्यातसम्बन्धी सम्झौताको बृहत् परियोजना कार्यान्वयन घोषणा भएको छ । सोमबार काठमाडौंमा आयोजित एक समारोहबीच कृषि तथा पशुपक्षी विकासमन्त्री रामनाथ अधिकारी, भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारणमन्त्री बलराम अधिकारी तथा नेपालस्थित चिनियाँ राजदूतलगायत दुवै देशका उच्चपदस्थ अधिकारीहरूको उपस्थितिमा भैंसीको मासु उत्पादन परियोजनासम्बन्धी रणनीतिक सहकार्य सम्झौता भएको हो ।
हिमालय फुडका सञ्चालक तथा पशु वधशाला व्यवसायी संघका अध्यक्ष डा. शर्माका अनुसार चीनमा छ हजारभन्दा बढी आउटलेट भएको खाद्यान्न तथा प्याकेटको मासुजन्य परिकार बेच्ने जियान फुडले राँगाभैंसी पालनका लागि प्राविधिक सहायताका साथै नेपालमा २० अर्ब बराबरको लगानी गर्ने छ ।
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको चीन भ्रमणका बेला भएको सो सम्बन्धी दुर्ई देशबीचको सम्झौतासँगै चीनमा राँगा, भैंसीको मासु निर्यातका लागि नेपाली कम्पनी हिमालय फुड इन्टरनेसनल प्रालि र चीनस्थित सांघाइ जियान फुड लिमिटेडबीच सम्झौैता भएको छ । सो अवसरमा कृषि तथा पशुपक्षी विकासमन्त्री रामनाथ अधिकारीले पछिल्लो सम्झौता दुई देशबीच पशुजन्य उत्पादनको व्यापार सहजीकरणका लागि कोशेढुंगाका रूपमा रहेको भन्दै सम्झौताले नेपाली किसानलाई राँगा, भैंसीपालनका लागि थप प्रोत्साहित गरेको बताउनुभयो । नेपालको हावापानी र विविध भौगोलिक बनोट पशुपालनका लागि उत्कृष्ट रहेको, नेपालका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा पाइने जडीबुटी तथा औषधिजन्य घाँसपात खाएर हुर्किएका पशुवस्तुको दूध तथा मासुबाट पौष्टिक तथा औषधिजन्य फाइदासमेत लिन सकिने उहाँले बताउनुभयो । नेपालको असल छिमेकी मुलुक चीनमा मासु निर्यातको सम्भावना देखिएकाले धेरै रोजगारीका लागि विदेश जान तयार नागरिक नेपालमैै बसेर यस व्यवसाय सुरु गर्न उत्सुक रहेको भन्दै मन्त्री अधिकारीले किसानले उत्पादन गरेका राँगाको मासुको गुणस्तर सुनिश्चित गरेपछि आमनेपाली उपभोक्ताले प्रयोग गर्ने तथा चीन सरकारको मापदण्डअनुसारको मासु निर्यात गर्न नेपाल सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो ।
पशु सेवा विभागका महानिर्देशक डा. उमेश दाहालले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको चीन भ्रमणका क्रममा भैंसीको मासु निर्यात सम्झौता भएकोमा छिट्टै सम्झौता कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गरेको भन्दै खुसी व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘नेपालले भैंसीपालनमा आत्मनिर्भरता हासिल गरेको छ, अब हामी निर्यात चरणमा प्रवेश गरेका छौँ । तथापि गाईभैंसीमा लाग्ने खोरेत रोग निर्यातका लागि प्रमुख बाधक बनेकाले खोरेत नियन्त्रणका लागि विभागले काम गरिरहेको छ । हालसम्म ७० प्रतिशत गाईभैंसीलाई खोप लगाइसकिएको छ र बाँकी खोप लगाउने प्रक्रिया जारी रहेको छ । यस वर्षदेखि भैंसीपालन वृद्धि गर्ने उद्देश्यले ३० पालिकामा विशेष कार्यक्रम सुरु गरिएको छ । आगामी तीन-चार वर्षभित्रमा नेपाललाई खोरेतमुक्त गर्ने गरी पशु विभाग लागिपरेको छ । यसमा सबैको साथ र सहयोग आवश्यक छ ।’ हिमालय फुडका सञ्चालक तथा पशु वधशाला व्यवसायी संघका अध्यक्ष डा. नवीनकुमार शर्माले चीनमा छ हजारभन्दा बढी आउटलेट भएको खाद्यान्न तथा प्याकेटको मासुजन्य परिकार बेच्ने जियान फुडले राँगाभैंसी पालनका लागि प्राविधिक सहायताका साथै नेपालमा २० अर्ब बराबरको लगानी गर्न चाहेकाले पशुपालनमा संलग्न भएका वा हुन चाहने युवाले फाइदा लिन सक्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । नेपालस्थित चिनियाँ राजदूत चेन सङले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको चीन भ्रमणका क्रममा सम्झौता भएको राँगाभैंसीको मासु निर्यातसम्बन्धी सम्झौता कार्यान्वयनमा प्रवेश गरेकामा खुसी व्यक्त गर्नुभएको थियो । कार्यक्रम कार्यान्वयनसँगै घाँस तथा साइलेज, पशुदाना, कुखुराको दानाका लागि चाहिने मासु र हड्डी, छाला प्रशोधनसँग सम्बन्धित उद्योग, कृषि क्षेत्रमा लगानी बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सहकार्य गर्न सक्ने बताइएको छ ।
त्यस्तै सरकारको सहयोगमा खोरेत रोग नियन्त्रण कार्यक्रम सञ्चालन, घाँस उत्पादनका लागि सरकारी जग्गा उपलब्ध गराउने, पशुपालक किसानलाई सहुलियतपूर्ण ऋण उपलब्ध गराउनेलगायत कृषक हितका विविध कार्यक्रम हुने बताइएको छ ।
चीनले हाल ब्राजिल, अर्जेन्टिना, अमेरिका, अस्ट्रेलिया र न्युजील्याण्डबाट २.७ मिलियन टनभन्दा बढी मासु आयात गर्दै आएको छ । दुवै देशको भौगोलिक निकटका कारण नेपालबाट चीनले कुल आयातको १० प्रतिशत लैजान सक्ने बताइएको छ । सांघाई जियान फुड कम्पनी चीनको एक प्रतिष्ठित सार्वजनिक कम्पनी हो, जसको पुँजी १.६ बिलियन अमेरिकी डलर रहेको छ ।
कम्पनीले नेपालमा हिमालयन फुड इन्टरनेसनलसँगको साझेदारीमा दुई सय मिलियन अमेरिकी डलर लगानी गर्ने छ । जसमध्ये ५० मिलियन डलर पूर्ण स्वचालित वधशाला निर्माणमा प्रयोग हुने छ, जुन कुनै पनि विकसित देशको मापदण्ड पूरा गर्न सक्छ । बाँकी एक सय ५० मिलियन डलर भैंसीपालनमा लगानी हुने छ, जसमा युवा उद्यमी र ग्रामीण किसानसँग साझेदारी हुने छ । कम्पनीले राँगाभैंसी पालन गर्ने किसानलाई लाभकारी मूल्यमा पुनः किन्ने ग्यारेन्टी दिनुका साथै प्राविधिक सीप, औषधि र खोप उपलब्ध गराउने छ ।






