खिम्ती प्रसारण लाइन इआरएस टावरमार्फत् सञ्चालन गर्ने तयारी

काठमाडौं । गत असोजको अविरल वर्षाका कारण तामाकोशी नदीमा आएको बाढीले बगाएको खिम्ती-लामोसाँघु १३२ केभी प्रसारण लाइनको टावरलाई आपत्कालीन पुनस्र्थापना प्रणाली(इआरएस) टावर प्रयोग गरी लाइन सञ्चालनमा ल्याइने भएको छ । तामाकोशी नदीमा आएको बाढीले रामेछापको मन्थली नगरपालिका-१३ देवीटारस्थित खिम्ती-लामोसाँघु प्रसारण लाइनको सात नम्बर टावर बगाएको थियो ।

टावर बगेपछि चारवटा टावरको तार(कन्डक्टर)मा पनि क्षति पुगेको थियो । टावर बगाएपछि उक्त लाइनबाट १३ असोजदेखि विद्युत् प्रवाह बन्द छ । जसले गर्दा खिम्तीबाट काठमाडौं उपत्यकाको प्रसारण लाइन लिंक टुटेको छ । उक्त लाइनबाट करिब दुर्ई सय मेगावाट विद्युत् प्रवाह हुन सक्छ ।

तामाकोशीको बाढीले टावर बगाएपछि उक्त लाइनबाट १३ असोजदेखि विद्युत् प्रवाह बन्द छ । जसले गर्दा खिम्तीबाट काठमाडौं उपत्यकाको प्रसारण लाइन लिंक टुटेको छ ।

खिम्ती-लामोसाँघु प्रसारण लाइन काठमाडौं उपत्यकामा विद्युत् आपूर्तिका लागि महत्वपूर्ण प्रसारण लाइन हो । उक्त लाइनबाट आएको विद्युत्लाई लामोसाँघु-भक्तपुर प्रसारण लाइन हुँदै काठमाडौं उपत्यकामा आपूर्ति गरिन्छ । त्यसैगरी सिन्धुपाल्चोकको भोटेकोशी नदी जलाधार क्षेत्रमा निर्माण भएको जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत् लामोसाँघु-खिम्ती-ढल्केबर हुँदै भारततर्फ निर्यात हुँदै आएको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले भन्नुभयो, ‘खिम्ती-लामोसाँघु प्रसारण लाइन बन्द हुँदा विद्युत् प्रणालीको विश्वसनीयतामा असर परेको छ, भारततर्फको विद्युत् निर्यातसमेत प्रभावित भएको छ, त्यसैले इआरएस संरचनाको प्रयोग गरी लाइनलाई जतिसक्दो छिटो सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको हो ।’ उहाँले हाल इआरएसमार्फत् लाइन चलाएर बाढीले बगाएको टावरको सट्टा अर्को स्थायी टावर निर्माण गरिने बताउनुभयो । प्राधिकरणले आफैंसँग रहेको इआरएस संरचनाको प्रयोग गरी खिम्ती-लामोसाँघु १३२ केभी प्रसारण लाइन सञ्चालनमा ल्याउन लागेको हो । जसका लागि इआरएस टावर जडान गरिसकिएको छ । इआरएस टावर राख्न लागेपछि स्थानीयले क्षतिपूर्तिको माग गर्दै काममा अवरोध गरेका थिए ।

ADVERTISEMENT

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ राज्यमन्त्री पूर्णबहादुर तामाङ, रामेछापका प्रमुख जिल्ला अधिकारीलगायतको उपस्थितिमा भएको छलफलमा स्थानीयसँग सहमति जुटेपछि २ कात्तिकबाट इआरएस टावर राख्न सुरु गरिएको थियो । टावर जडान सकेर तार तान्न सुरु गर्न लाग्दा फेरि दोलखाका स्थानीयले अवरोध गरेका थिए । स्थानीय जनप्रतिनिधिको रोहवरमा उनीहरूसँग आइतबार सहमति जुटेकाले तार तान्न सुरु गरिने प्राधिकरणले जनाएको छ । तार तान्न करिब चार दिन लाग्ने प्राधिकरण खिम्ती ग्रिड शाखाका प्रमुख मनोज साहले जानकारी दिनुभयो ।

विद्युत् क्षेत्रले बाढी-पहिरोका कारण लगातार दोस्रो वर्ष अर्बौं रुपैयाँको क्षति बेहोरेको छ । यसपटक १० असोजदेखि परेको पानीले ऊर्जा सिँचाइ क्षेत्रमा करिब पाँच अर्बभन्दा बढीको क्षति भएको ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले जनाएको छ । गत वर्ष नेपालको पूर्वी क्षेत्रमा परेको पानीका कारण बाढीपहिरोले विद्युत् आयोजना र प्रसारण लाइनलगायतमा १० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको थियो । बाढीपहिरोले विद्युत् आयोजना, प्रसारण लाइन तथा वितरण प्रणालीमा भएको क्षतिका कारण ११ सय मेगावाट विद्युत् उत्पादनमा अवरोध भएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

उत्पादन रोकिएका आयोजनामध्ये छ सय २६ मेगावाट उत्पादन क्षमताका ११ वटा जलविद्युत् आयोजनामा क्षति भएको र आपत्कालीन अवस्थामा अधिकांश विद्युत्गृहहरूको उत्पादन बन्द रहेअनुसार करिब ११ सय मेगावाट बराबरको उत्पादन बन्द भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । त्यस्तै कुल एक हजार १० मेगावाट जडित विद्युत् क्षमताको १५ निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजनामा क्षति भएको छ । बाढीपहिरोका कारण विद्युत् उत्पादन र प्रसारणमा अवरोध आएपछि नेपालबाट भारत निर्यातको मात्रा पनि घटेको छ । यसअघि नेपालबाट करिब साढे आठ सय मेगावाट विद्युत् निर्यात हुँदै आएकोमा हाल दुई सय ५० देखि तीन सय मेगावाटमात्रै विद्युत् निर्यात भइरहेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ ।